۱۴ اکتبر ۲۰۲۶ - دانشمندان کشف کرده‌اند که داروی «لوزارتان» که معمولاً برای درمان فشار خون بالا تجویز می‌شود، فعالیت بافت چربی قهوه‌ای (BAT) را در موش‌ها افزایش داده و متابولیسم آن‌ها را تقویت می‌کند. این یافته نشان می‌دهد که تغییر کاربری لوزاتان- یک مسدودکننده گیرنده آنژیوتانسین (ARB) با پروفایل ایمنی شناخته‌شده - می‌تواند روشی از نظر بالینی قابل‌اجرا برای تحریک چربی قهوه‌ای باشد؛ بافتی که پیش از این با بهبود سلامت قلب‌وعروق مرتبط بوده و در این مطالعه برای اولین بار، با سلامت روان نیز پیوند یافته است.

در مقاله‌ای که در مجله  Natureمنتشر شد، پژوهشگران آزمایشگاه متابولیسم مولکولی دانشگاه راکفلر به رهبری دکتر پل کوهن، به همراه پژوهشگران MSKCC(مرکز سرطان مموریال اسلون کترینگ)، دریافتند که در تمامی تشخیص‌های پزشکی، شیوع بیماری‌ها در افرادی که دارای چربی قهوه‌ای هستند، کمتر است.

پژوهشگران در ابتدا این ارتباط بین چربی قهوه‌ای و داروهای  ARBرا از طریق تحلیل پرونده‌های پزشکی ۱۰۰ هزار بیمار در مرکز  MSKCCکشف کردند. این کار بر پایۀ یافته‌های آزمایشگاه دکتر کوهن در سال ۲۰۲۱ استوار است که در آن با بررسی حدود ۵۰هزار بیمار، دریافتند افرادی که چربی قهوه‌ای بیشتری دارند، به طرز قابل‌توجهی کمتر در معرض خطر بیماری‌های قلبی‌متابولیک، از جمله بیماری عروق کرونر و دیابت نوع ۲ قرار دارند.

دکتر کوهن، می‌گوید: «ما در مطالعه قبلی فقط به دنبال چند کد تشخیصی محدود، عمدتاً بیماری‌های قلبی‌وعروقی بودیم، اما دامنه این تحلیل جدید بسیار گسترده‌تر است. ما تعداد بیماران را دو برابر کردیم و بیش از ۵۰۰ کد تشخیصی را بررسی کردیم که به ما اجازه داد بینش‌های جدید بسیاری را استخراج کنیم.»

مطالعه کنونی از یک رویکرد «ترجمان معکوس» استفاده کرده است تا زیربناهای مولکولی مشاهدات بالینی را آشکار کند. پژوهشگران در این راستا، اسکن‌های  PET/CTبیش از ۱۰۰هزار بیمار را که برای نظارت بر سرطان انجام شده بود، تحلیل کردند. آن‌ها بر اسکن‌هایی تمرکز کردند که حضور  BATرا نشان می‌دادند؛ بافتی که در شش ناحیه از بدن از جمله گردن، زیر بغل و نواحی اطراف ارگان‌هایی مانند قلب و کلیه قرار دارد.

دکتر Nicolás Gómez-Banoy، نویسنده اول مقاله و متخصص غدد، با استفاده از ابزار یادگیری ماشین، میزان فعالیت کل  BATو فعالیت آن را در شش ناحیه آناتومیک محاسبه کرد. او دریافت که علاوه بر وجود یا عدم وجود چربی قهوه‌ای، «مکان» قرارگیری آن نیز مهم است؛ برای مثال، فعالیت چربی قهوه‌ای در ناحیه زیر بغل با کاهش خطر فشار خون بالا مرتبط بود. به‌طور کلی، بیماران دارای چربی قهوه‌ای دارای پارامترهای گلایسمی، پروفایل لیپیدی و شاخص‌های اکوکاردیوگرافی بهتر و نشانگرهای التهابی کمتری بودند.

تحلیل‌های بیشتر نشان داد بیمارانی که داروهای  ARBمصرف می‌کنند، فعالیت چربی قهوه‌ای بیشتری در اسکن‌های خود دارند. برای بررسی دقیق‌تر، محققان آزمایش‌هایی را روی سلول‌های چربی قهوه‌ای کشت‌شده طراحی کردند و نشان دادند که این دارو مستقیماً فعالیت متابولیک آن‌ها را افزایش می‌دهد. همچنین دریافتند که مکانیسم مولکولی اثر لوزاتان بر چربی قهوه‌ای، با مکانیسم شناخته‌شده آن در کاهش فشار خون متفاوت است.

دکتر  ،Gómez-Banoyگفت: «اینکه اثرات دارو از مسیرهای مولکولی متفاوتی عبور می‌کنند یک مزیت بزرگ است، زیرا در درمان‌های آینده می‌توانیم این اثرات را از هم جدا کنیم؛ به این معنا که می‌توانیم چربی قهوه‌ای را در افرادی که فشار خون نرمال دارند نیز تحریک کنیم.»

موش‌های سالمی که با لوزاتان درمان شده بودند نیز نشانه‌های تقویت متابولیسم مانند افزایش مصرف اکسیژن و تولید دی‌اکسید کربن را (در حالی که وزن بدنشان ثابت بود) از خود نشان دادند.

ذهن و بدن

تیم پژوهشی همچنین پیوندهایی با سلامت روان کشف کرد، از جمله شیوع کمتر اضطراب و افسردگی در بیمارانی که دارای چربی قهوه‌ای بودند. دکتر Gómez-Banoy، گفت: «ما می‌دانیم افراد از نظر متابولیک سالم، تمایل به ابتلا به بیماری‌های روان‌پزشکی کمتری دارند؛ بنابراین ممکن است داشتن چربی قهوه‌ای باعث سلامت متابولیک شود و این امر با کاهش مشکلات روانی همبستگی داشته باشد.» در مقابل، آن‌ها دریافتند که داروهای SSRI(مهار کننده های انتخابی باز جذب سروتونین که معمولاً برای افسردگی تجویز می‌شوند) اثر کاهشی بر فعالیت چربی قهوه‌ای دارند.

این یافته‌ها مسیرهای تحقیقاتی جدیدی را باز می‌کند، از جمله مطالعه ژنتیک افراد با سطح بالای BAT، ارتباط با اضطراب و افسردگی، و بررسی اثرات احتمالی منفی مانند افزایش خطر پوکی استخوان یا بیماری‌های پوستی. دکتر کوهن، گفت: «این تازه یک شروع است؛ داروهای بسیار دیگری نیز در مجموعه داده‌های بزرگ ما با فعالیت چربی قهوه‌ای مرتبط بودند.»

منبع:

https://www.news-medical.net/news/20261014/Common-blood-pressure-drug-boosts-brown-adipose-tissue-activity-and-metabolism.aspx